Fietsen maakt ons vrolijk

08/06/2016

Men zegt altijd dat je vrolijk wordt van fietsen. Maar klopt dit wel? Ben je weleens gaan fietsen na een ruzie of na een moeilijk moment? En heb je dan gemerkt dat je vrolijker terug komt? Je hebt je hoofd leeg gemaakt en al je gedachten op een rijtje gezet. Je voelt je een stuk vrolijker. Maar wat is nou precies de fysiologie hierachter?

Fysieke beweging heeft invloed op de release van neurotransmitters. Neurotransmitters zijn signaalstoffen die signalen overdragen tussen zenuwcellen in het centrale zenuwstel of impulsen overdragen van bewegings (motorische) zenuwcellen op spiercellen of van zenuwreceptoren op gevoels (sensorische) zenuwcellen.

Fietsen heeft met name een positieve invloed op het centrale serotonerge en het dopaminerge systeem.

Serotonin

Serotonine heeft een positieve invloed op ons humeur en sociaal gedrag. Tevens heeft het invloed op eetlust en vertering, slaap, geheugen en seksuele behoefte. Een verlaagd serotonine niveau wordt geassocieerd met depressie.

De productie van serotonine staat onder controle van het enzym tryptofaan hydroxylase. Een enzym is een eiwit dat een reactie in of buiten de cel mogelijk maakt of versnelt. Het enzym tryptofaan hydroxylase zorgt voor de omzetting van tryptofaan tot 5hydroxytryptofaan, wat vervolgens door 5HTF-decarboxylase wordt omgezet in serotonine.

De hoeveelheid serotonine dat geproduceerd wordt, is dus afhankelijk van het aanbod van het substraat tryptofaan. De concentratie vrij tryptofaan is afhankelijk van verschillende factoren, waaronder de mate van vetverbranding (lipolyse). Door de lipolyse komen er vetzuren vrij. Tryptofaan is gebonden aan het huishoud eiwit albumine. De vetzuren concurreren met tryptofaan voor deze binding. Als gevolg hiervan neemt gebonden tryptofaan af en vrij tryptofaan toe. Aangezien de synthese van serotonine afhankelijk is van het aanbod vrije tryptofaan, zal de serotonine productie toenemen. Gebonden tryptofaan kan niet over de bloed hersenbarrière heen getransporteerd worden en kan dus niet gebruikt worden.

Andere factoren die de synthese van serotonine versneller door de vrije tryptofaan concentratie te verhogen zijn een koolhydraatrijke maaltijd, insuline toediening of L-tryptofaan toediening. Zowel voeding als beweging zorgt dus voor een toename van de serotonine synthese.

Dopamine

Dopamine verbeterd ons humeur en lange termijn geheugen. Het stimuleert ons om actie te nemen richting doelen, verlangens en behoeften. Bij verwezenlijking hiervan zorgt het voor een verhoging van ons plezier gevoel. Uitstel, twijfel en een gebrek aan enthousiasme zijn geassocieerd met een laag dopamine niveau.

De voorloper van dopamine, L-DOPA, kan indirect gevormd worden uit het essentiële aminozuur phenylalanine of direct uit het niet-essentiële aminozuur tyrosine. Essentiële aminozuren krijgen we uitsluitend via de voeding binnen. De niet-essentiële krijgen we binnen via de voeding, maar het lichaam kan deze ook zelf maken uit andere niet essentiële aminozuren.

De “rate limiting” stap van de dopamine productie is de hydroxylering van tryosine tot dihydroxyphenylalanine (DOPA) door het enzym tyrosine hydroxylase. Bij deze omzetting wordt ijzer (Fe2+) en zuurstof (O2) gebruikt. De activiteit van dit enzym wordt gereguleerd door de fase waarin het zich bevindt. Het enzym kan gefosforyleerd of niet gefosforyleerd zijn. Proteine kinase is een enzym dat zorgt voor deze fosforylatie. Fosforylatie houdt in dat er een fosfaat groep gekoppeld wordt aan een specifiek deel van het enzym. Door fosforylatie van dit deel neemt de activiteit van tyrosine hydroxylase toe.

Het enzym proteine kinase dat hierbij een rol speelt is cAMP afhankelijk. Dit is een stofje dat vrijkomt bij activiteit. Energie in ons lichaam is opgeslagen in de vorm van ATP (adenosine trifosfaat). Dit kan afgebroken worden tot ADP en vervolgens tot AMP. Bij elke stap wordt er een fosfaatgroep afgesplitst waarbij energie vrijkomt. De energie kan door het lichaam gebruikt worden.

Door sporten neemt de concentratie cAMP toe, waardoor cAMP-dependant kinase geactiveerd wordt. Dit leidt tot fosforylering en verhoging van de tyrosine hydroxylase activiteit en dus een verhoging van de dopamine release.

Tryosine hydroxylase maakt gebruik van zuurstof. Dus wil je een optimale dopamine stijging waarborgen, zorg er dan voor dat je sport in het aerobe gebied. In het aerobe gebied gebruikt je lichaam zuurstof bij de vrijmaking van energie. Boven de drempelwaarde bevindt je je in het anaerobe gebied. In dit gebied wordt er geen zuurstof gebruikt en ga je melkzuur produceren. Het gevolg hiervan is verzuring van de spieren en dus ook een vermindering van de hoeveelheid dopamine release.

Dus zit je niet lekker in je vel of ga je door een moeilijke periode heen? Besluit dan om af en toe een rondje te fietsen. Gewoon op een rustig verzetje en ontspan je. En ik garandeer je dat je je achteraf veel beter voelt.

Even if you feel like crying, cycling will make you smile again!